رفتن به نوار ابزار

طرح‌های پانزی و هرمی در دنیای ارز دیجیتال

یک طرح پانزی (Ponzi scheme)، ترفندی برای کلاهبرداری است که در آن یک کلاهبردار یا همان طراح پانزی، به افراد ناآگاه وعده می‌دهد که اگر پول‌هایشان را در اختیار او قرار دهند، با آن پول‌ها کار خواهد کرد و سودهای نجومی و تضمینی به سرمایه‌گذاران خواهد داد. در ابتدا برای جلب اعتماد بیشتر، از پول افراد جدید، سود افراد قدیمی پرداخت می‌شود تا سرمایه‌گذاران بیشتری جذب سیستم شوند. این طرح در نهایت به دلیل اشباع شدن و عدم وجود سرمایه‌گذار جدید نابود شده و معمولا کلاهبردار با مقدار زیادی پول متواری می‌شود. در این پست در خصوص مشهور‌ترین طرح‌های پانزی هرمی ارز دیجیتال صحبت شده است. طرح‌هایی که باعث شده است میلیون‌ها سرمایه‌گذار از آن متحمل ضرر شوند. این شرکت‌ها روی طرح‌های پانزی کار می‌کردند که به نام کلاهبردار ایتالیایی اوایل قرن بیستم نامگذاری شده است. این شرکت‌ها کالایی تولید نمی‌کند و خدماتی ارائه نمی‌دهد و تنها کاری که انجام می‌دهند بازاریابی شبکه‌ای است، که هر یک از اعضای هرم چندین عضو جدید دعوت کرده که آنها نفر بعدی را دعوت می‌کنند و همین طور ادامه می‌یابد. تنها افرادی که در چنین سیستمی موفق به کسب درآمد می‌شوند، سازمان دهندگان و برخی سرمایه‌گذاران اولیه هستند که پول خود را به موقع پس گرفته‌اند. باقی شرکت‌کنندگان در هرم بدون پول، با بدهی یا در طرح‌های پانزی هرمی ارز دیجیتال بدون توکن‌های ارزشمند باقی می‌مانند. در ادامه تعدادی از مهم ترین این طرح ها آورده شده است.

ارز دیجیتال OneCoin

یکی از بزرگترین پروژه‌های هرمی ارز دیجیتال محسوب می‌شود که از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ کار کرده و حدود سه میلیون نفر را فریب داده و حدود ۵ میلیارد دلار از سرمایه‌گذاران خود کلاهبرداری کرده است. بنیانگذار One Coin، کلاهبردار بلغاری روژا ایگناتوا (Ruzha Ignatova) است. این هرم طبق طرح پانزی کلاسیک کار می‌کرد که در آن شرکت‌کنندگان برای هر شخص جدید دعوت شده پاداش دریافت می‌کردند. این کلاهبردار مخاطبان خود را متقاعد کرد که به زودی OneCoin به تاثیرگذارترین ارز دیجیتال جهان تبدیل می‌شود. حتی وعده دادند که بیت‌کوین را نابود می‌کنند. شایان ذکر است که کوین او حتی بلاک‌چین خود را نداشت و تنها در سایت‌های مرتبط با هرم پذیرفته می‌شد. برای نخستین بار دولت بلغارستان با انتشار پیامی در مورد خطرات شرکت در پروژه OneCoin و تهدید کلاهبرداران صحبت کرد زیرا این پروژه یک ابزار مالی نبود و توسط قانون‌گذارهاکنترل نمی‌شد. این باعث شد که این هرم کشور را ترک کرده و از همکاری با بانک‌های بلغارستان امتناع کند.

BitConnect

BitConnect یکی دیگر از بزرگترین پروژه‌های هرمی ارز دیجیتال است که از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ کار می‌کرد. این طرح توسط توسعه‌دهندگان ناشناس ایجاد شد و توسط شخصی به نام ساتائو ناکاموتو (Satao Nakamoto) هدایت می‌شد. در این طرح، شرکت‌کنندگان باید توکن‌های BCC را می‌خریدند و آنها را روی یک پلتفرم مخصوص قفل کنند و ربات تجاری باید به طور خودکار سود کسب می‌کرد. به اعضای این هرم وعده سود ۴۰ درصدی در ماه داده شده بود. طبق گفته اجرا کنندگان BitConnect، سرمایه‌گذاران قادر هستند با سرمايه گذاري اوليه ۱۰۰۰ دلار، در مدت سه سال ۵۰ ميليون دلار برداشت كنند.

اولین منتقد آن ویتالیک بوترین بود که توجه همه را به این واقعیت را جلب کرد که وعده سود ۱ درصد سود در روز یک طرح پانزی کلاسیک است. پس از مدتی مایکل نوووگراتز و خالق لایت‌کوین و چارلی لی با نظر بنیانگذار اتریوم موافقت کردند. در همان زمان دولت انگلستان از سازمان‌دهندگان BitConnect خواست تا مدل تجاری خود را فاش کند. با این حال این موضوع مانع از کلاهبرداری با شرکت در رویدادهای ارز دیجیتال و جذب سرمایه‌گذاران جدید نشد.

ارز دیجیتال PlusToken

PlusToken جوانترین و بزرگترین پروژه‌های هرمی در سالهای اخیر است. این هرم در سال ۲۰۱۸ تأسیس شد و با وعده ۱۰ الی ۳۰ درصدی بازده سرمایه گذاری در ماه، در Chinese WeChat تبلیغ شد. حدود چهار میلیون نفر در طرح پانزی PlusToken شرکت کردند. گفته می شود کلاهبرداران با استفاده از ادبیات مالی، استفاده از ارزهای دیجیتال را به افراد آموزش می‌دادند اما در نهایت قصد داشتند تا آنها را به Plus token تبدیل کنند. عدالت در مورد سازمان‌دهندگان این طرح اجرا شد و یک سال پیش شش نفر از آنها به درخواست مقامات چینی دستگیر شدند. با این حال ۳ میلیارد دلار از دست رفته‌ی سرمایه گذاران قابل بازگشت نیست و همچنان در اختیار اعضای تیم PlusToken است. اخیرا در ۲۲ ژوئن، تمام توکن‌های EOS از کیف پول هرم خارج شده و به زودی این کار با تمام توکن‌های ETH تکرار می‌شود.

نتیجه‌گیری

با وجود اینکه این اهرام به طور عملی فعالیت خود را متوقف کرده اند اما مدل‌های دیگر آنها به طور مداوم ظاهر شده و سرمایه‌گذاران بی‌تجربه را به خود جذب می‌کند. دولت نمی‌تواند برای همیشه در برابر چنین طرح‌هایی از شهروندان محافظت کند زیرا ممنوع کردن آنها به اثبات جرم نیاز دارد. در این حالت بهترین دفاع دانش است. 

مقالات مرتبط

پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *